Kwestie gatunkowe „Hobbita” - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Dzieło J.R.R. Tolkiena garściami czerpie z literatury dziecięcej, czego przykładem może być wszechwiedzący narrator czy specyficzni bohaterowie, jeszcze niedojrzali, z którymi mogą identyfikować się najmłodsi czytelnicy. Ponadto w treści utworu wszystkie lokacje zostały jasno podzielone na te bezpieczne i niebezpieczne, przyjazne i wrogie, co również charakteryzuje ten typ literatury, w której najczęściej spotykamy się ze schematem fabularnym: dom – podróż w nieznane – powrót do domu (mówi o tym już sam tytuł: „Hobbit, czyli tam i z powrotem”).

„Hobbita” można przypisać jednocześnie do innego gatunku powieściowego, który jest określany mianem Bildungsroman. Termin ten pochodzi z języka niemieckiego i oznacza mniej więcej „powieść o formowaniu”. Jak łatwo się domyślić, obejmuje on dzieła, których bohaterowie pod wpływem przeżywanych doświadczeń i przygód dojrzewają, zmieniają się psychologicznie, moralnie i społecznie. Tak właśnie dzieje się w „Hobbicie”, którego tytułowy bohater z tchórzliwego stworzonka staje się prawdziwym bohaterem, szanowanym przez ludzi, elfy czy krasnoludy.

J.R.R. Tolkien po napisaniu omawianej powieści zaprzestał posługiwania się specyficznym sposobem narracji, która zakładała bezpośrednie zwroty do czytelnika, chociaż to w głównej mierze dzięki temu zabiegowi „Hobbit” stał się tak bardzo popularny. Sposób, w jaki ów utwór został napisany idealnie pasował do tego, by czytać go na głos, przez co rodzice chętnie czytali go swoim dzieciom, dziadkowie wnukom, wychowawcy uczniom itd. Dziś uważa się, że to właśnie „Hobbit” Tolkiena utorował drogę takim powieściom jak chociażby „Harry Potter” autorstwa J.K. Rowling na światowe salony literackie. Dzięki tej powieści literatura dziecięca i młodzieżowa stała się ważną częścią kultury.

„Hobbit” został napisany z myślą o najmłodszych odbiorcach, dlatego też krytycy „zaszufladkowali” go jako bajkę. Jednak trudno uznać Bilbo Bagginsa za typowego bohatera bajkowego, którym na ogół jest piękny młodzieniec lub niewiasta. Zamiast tego mamy tu tłuściutkiego hobbita w średnim wieku. Utwór ten poza tym znacznie przewyższa zwykłe bajki pod względem objętości – jest stosunkowo długi.

Najbardziej znany w historii literatury badacz bajek i baśni – Rosjanin Władimir Propp, w dziele „Morfologia bajki” z 1928 roku, stworzył umowny model składający się z trzydziestu jeden elementów, tworzących typową strukturę baśni i legend. Wygląda on następująco: Odejście; Zakaz; Naruszenie zakazu; Wywiadywanie się przeciwnika; Udzielenie mu informacji o bohaterze; Podstęp; Wspomaganie; Szkodzenie (lub brak kogoś albo czegoś); Pośredniczenie; Rozpoczynające się przeciwdziałanie; Wyprawa; Pierwsza funkcja donatora i reakcja bohatera; Reakcja bohatera; Przekazywanie środka magicznego; Przemieszczenie przestrzenne między dwoma królestwami; Walka; Naznaczenie bohatera znamieniem; Zwycięstwo; Likwidacja wcześniej zaistniałego braku czegoś; Powrót bohatera; Prześladowanie bohatera; Ocalenie bohatera od pościgu; Nierozpoznane przybycie; Roszczenia fałszywego bohatera; Trudne zadanie; Wykonanie trudnego zadania; Rozpoznanie; Zdemaskowanie; Transfiguracja; Ukaranie; Wesele. Tym właśnie modelem posłużył się Tolkien przy budowaniu fabuły „Hobbita”. Oczywiście nie znajdziemy w powieści dokładnego odwzorowania tego modelu, ale wiele z jego elementów na pewno.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  „Hobbit” – streszczenie w pigułce
2  Plan wydarzeń „Hobbita”
3  cytaty



Komentarze: Kwestie gatunkowe „Hobbita”

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: